WODOSPAD NIAGARA

CUD NATURY SPRZED 12 TYS LAT

Ilu z Państwa odwiedzając cieśninę wodospadów Niagara zarówno od strony kanadyjskiej lub amerykańskiej zastanawiało się kiedyś o początkach tego „stwora” natury ? 

 

Zanim wyobrazimy sobie formowanie się koryta rzeki, cofnijmy się o jakieś 75000 lat, do czasów kiedy obecne tereny pokrywał lód grubości 2-3 kilometrów. Lodowiec Winconsin, bo o nim mowa rozciągał się od najbardziej wysuniętych na północ terenów Kanady aż po dzisiejszy stan Missouri na terenie Stanów Zjednoczonych.  W następstwie cofnien i topnieć polodowcowych  12000 lat temu powstała m.in. grupa pięciu wielkich jezior połączonych ze sobą cieśninami, rzekami i kanałami.

 

Dzisiaj zapraszam nad rzekę która w przeciwieństwie do wszystkich rzek w Ameryce Północnej płynących z północy na południe płynie z południa na północ… Niagara River, fenomenalne zjawisko przyrody o długości 56 km, proszę sobie wyobrazić że przez ten krótki odcinek rzeka pokonuje prawie stu metrowy spadek, z czego aż 56 metrów podczas pionowego spadku wody opadającej że skalnego progu, przelewając z każdą sekundą ponad dwa miliony litrów wody. Nie będę Państwa zanudzał chociaż zawsze podkreślam że ilość wody opadającej w ciągu 60 sekund napełniłaby aż 68 basenów olimpijskich.

To co dzisiaj obserwujemy w dużej mierze jest spuścizną geologicznej erozji oraz ingerencji człowieka. Początkowo wodospad znajdował się w okolicach dzisiejszej miejscowości Lewiston, NY jednak przez wieki na skutek erozji skały, wodospad cofnął się około 11 mil w górę rzeki. Ślad wędrówki wodospadu to długi kanion (tzw. Niagara Gorge) ciągnący się na północ.



Obecnie erozja skały została w znacznej mierze spowolniona dzięki serii prac inżynieryjnych wykonanych w ciągu ostatniego stulecia. Najbardziej dramatyczne z nich miały miejsce w 1954 i 1969 roku. Zatrzymajmy się na chwilę na wrześniu 1954 roku, albowiem w tym roku całkowicie zmieniono kształt wodospadu zasypując amerykańska część kaskady. Niewielu z Państwa wie ale na pograniczu rzeki Niagara na wysokości wodospadu znajdowała się latarnia morska z 1829 roku wybudowana przez bardzo bogatego obywatela miasta Generała Parkhursta Whitney. W 1872 roku latarnie zburzono w poczet budowy nowej, jednak do realizacji tego projektu nigdy nie doszło. Pozostał natomiast metalowy pomost łączący latarnie z brzegiem rzeki. Dzisiaj po mostku nie ma już śladu a miejsce to nazywamy - Terrapin Point. Od tego czasu wodospad Podkowy leży całkowicie po stronie kanadyjskiej, a granica kanadyjska przebiega przy samym urwisku. Piętnaście lat później w czerwcu 1969 roku przy użyciu 27 ton skal zrzuconych w nurt rzeki wstrzymano całkowicie amerykańską cześć wodospadu. Przez pół roku prowadzono prace konserwatorskie pod nazwą "save the American Falls", których celem było wzmocnienie zewnetrzych ścian kaskady, oraz zwiększenie przepływu wody.

Mam nadzieję że zdążyliście się już Państwo domyśleć że wodospad Niagara to tak naprawdę położone bardzo blisko siebie trzy wodospady. Po stronie amerykańskiej znajdują się kaskady: American Falls (Wodospad Amerykański) oraz wodospad o wdzięcznej nazwie American Bridal Veil (Welon Panny Młodej), mające ponad 58 metrów wysokości i 268 szerokości. Najpopularniejszy wodospad świata leży całkowicie na terytorium Kanady i wcale nie nazywa się Niagara Falls – jego właściwa nazwa to Horseshoe Falls, co oznacza Wodospad Podkowa. Widok na żywo jest naprawdę imponujący. Niesamowita siła – potężnego na 52 m wysokości i 790 m szerokości wodospadu – zapiera dech w piersiach !!!

Obowiązkiem każdego jest zobaczenie wodospadów z obu stron, zarówno od strony amerykańskiej jak i kanadyjskiej